De stronk

23 september 2023


stronk

goudhaantje
Het Noorderplantsoen bestaat sinds 1879, dus het park heeft inmiddels een respectabele leeftijd. Dat eist zijn tol: monumentale bomen vallen bij bosjes, al of niet vrijwillig; rot, ziek en belaagd door vraatzuchtige schimmels en insecten.

Boven op de Reitdiepsdwinger staat een monumentale witte paardenkastanje. In 2015 blijkt de boom zodanig ziek dat hij moet worden omgezaagd. Een schitterende groep fluweelpootjes toont aan dat de boom ernstig is aangetast. Ter herinnering aan zijn gloriedagen blijft een anderhalf meter hoge stronk achter.

De bovenkant is netjes horizontaal afgezaagd, zodat er een levende partytafel ontstaat. De stronk wordt een meetingpoint voor plantsoengangers. Studenten drinken er hun biertjes, dierenliefhebbers trakteren er de vogels op snacks en bespiegelen de natuur. Het is een gezellig plekje.

vogels





vlnr: koolmees en pimpelmees, boomklever, roodborstje, zwarte kraai.

Het voer trekt allerlei vogeltjes aan zodat er leuke soorten zijn te zien zijn zoals appelvink, goudvink, boomklever, grote bonte specht en (vuur)goudhaantje; zelfs de papegaaien komen er af en toe buurten.

In de loop van de seizoenen verschijnen er verschillende paddenstoelen op de stronk: tonderzwam, grijze buisjeszwam, paarse knoopzwam, korsthoutskoolzwam en houtknotszwam. De witte bultzwam, vaak groen uitgeslagen door algengroei, is er het hele jaar door te vinden. In de zomer en herfst zijn er meerdere uitbraken van zwerminktzwammen.

paddenstoelen





vlnr: dikrandtonderzwam, korsthoutskoolzwam, houtknotszwam, witte bultzwam.

paddenstoelen





vlnr: grootsporige paarse knoopzwam, grijze buisjeszwam, zwerminktzwam, platte tonderzwam.

Een mysterieuze soort vormen de myxomyceten, oftewel de slijmzwammen, met hun vaak schitterende vormen en kleuren. Het zijn geen dieren, planten, of schimmels. Het zijn ééncellige organismen die samenklonteren tot een slijmige substantie, die beschikt over geheugen en intelligentie en die zich kan verplaatsen naar een voedselbron. Ze hebben lollige namen: blote billetjeszwam/bloedweizwam, zilveren boomkussen, rossig buiskussen, heksenboter.

paddenstoelen





vlnr: heksenboter, blote billetjeszwam, zilveren boomkussen, rossig buiskussen.

Jaar na jaar wordt de stronk opgepeuzeld, verteerd en weer uitgepoept door miljoenen organismen. Zodoende ligt er over de hele stronk een laag zaagsel, waardoor je de neiging krijgt er de stofzuiger even overheen te halen. Het oppervlak splijt; er ontstaan kloven en spelonken en langzaam maar zeker verschrompelt de eens zo trotse paardenkastanje tot een stompje, weliswaar nog steeds vol leven. Het vogelvoer ontkiemt in de scheuren en kieren; wespen, slakken en pissebedden kruipen rond in de vochtige krochten; padden vinden er een veilig heenkomen.

stronkbewoners





vlnr: kelderpissebed, gewone pad, gewone wesp, rode wegslak.

Op 22 september sta ik vastgenageld aan de grond: de stronk is van de aardbodem verdwenen, opgelost, het paadje keurig geëgaliseerd alsof er nooit een majestueuze witte paardenkastanje heeft gestaan. Zand erover.
En dat zonder mij te vragen!

Epiloog

20 oktober 2023


Op de hoek van de Oranjesingel en de Wilhelminakade is het een maand later opnieuw raak. Tijdens storm Babet valt er weer een monumentale boom om. Een gele treurwilg uit het jaar 1960 kapseist met wortel en al.
De stronk met nog een groot stuk stam eraan mag aan de waterkant blijven liggen, dus dat is mijn volgende project. Het wordt spannend wat er op die plek allemaal gaat huizen. Misschien wel dat juweeltje waar iedereen gelukkig van wordt: het ijsvogeltje!

gele treurwilg
Gele treurwilg